Cofinanciering en het opdelen van verontreiniging

03 jul

Stand van zaken

Sinds 1 september 2013 kunnen zowel particulieren, ondernemingen als openbare besturen bij de OVAM een subsidie aanvragen voor de sanering van historische bodemverontreiniging. Het subsidiepercentage bedraagt 35% of 50%, naargelang de aanvrager al dan niet een onderneming is. Aan een begunstigde kan maximaal een subsidie van 200.000 euro over een periode van drie jaar verleend worden. Er werd intussen al cofinanciering toegekend in 49 dossiers voor een totaal bedrag van 4,5 miljoen euro, of een gemiddelde subsidie van bijna 92.000 euro per dossier. Dankzij de verleende cofinanciering zullen bodemsaneringswerken gerealiseerd worden met een geschatte totale kostprijs van 18,5 miljoen euro.

Vervuiler betaalt

Volgens Europese wetgeving moeten de kosten van het bestrijden van milieuverontreiniging gedragen worden door de (rechts)persoon die de vervuiling veroorzaakt heeft. Uit respect voor dit 'vervuiler betaalt'-principe komen eigenaars die de historische verontreiniging minder dan dertig jaar geleden hebben veroorzaakt niet in aanmerking voor cofinanciering. Deze eigenaars kunnen namelijk op basis van de federale wetgeving rond foutaansprakelijkheid, meer bepaald artikel 1382-1383 van het Burgerlijk Wetboek, en de huidige stand van de rechtspraak potentieel als saneringsaansprakelijke worden aangesproken.

Beoordeling in de praktijk

Hoe wordt deze uitsluitingsvoorwaarde nu in de praktijk beoordeeld? Hiervoor valt de OVAM terug op de inschattingen van de erkende bodemsaneringsdeskundige, de verleende vergunningen of andere relevante informatie uit de onderzoeken of bodemsaneringsprojecten. In de praktijk is het natuurlijk goed mogelijk dat een verontreiniging volgens het oordeel van de deskundige ontstaan is gedurende een periode die deels voor en deels na de grens van dertig jaar valt (momenteel ligt deze grens in 1985). De verontreiniging kwam bijvoorbeeld tot stand door de exploitatieactiviteiten die de eigenaar uitvoerde van 1975 tot 1994. Tot voor kort kon men voor de sanering van deze vervuiling helemaal geen cofinanciering krijgen, omdat niet werd toegestaan dat een aanvrager de verontreiniging opsplitste in een deel dat meer en minder dan dertig jaar geleden werd veroorzaakt.

Opdeling van verontreiniging mogelijk

Met de wijziging van het Bodemdecreet die sinds begin dit jaar van kracht werd, is een opdeling van verontreiniging in de tijd wel mogelijk voor het bekomen van een gedeeltelijke vrijstelling van de saneringsplicht. Een saneringsplichtige persoon kan namelijk voor een deel van de bodemverontreiniging vrijgesteld worden. Voortaan wil OVAM deze lijn doortrekken bij de beoordeling van cofinancieringsaanvragen. Voor de sanering van de verontreiniging die in het voorbeeld ontstond tussen 1975 en 1985 kan de eigenaar dus rekenen op cofinanciering van de OVAM, op voorwaarde dat hij uiteraard verder aan alle wettelijke voorwaarden voldoet. Het deel dat na 1985 ontstond komt niet in aanmerking omdat de aanvrager deze verontreiniging minder dan 30 jaar geleden zelf veroorzaakt heeft.

Aanvragen voor cofinanciering kunnen nog steeds ingediend worden via het daartoe bestemde formulier. Alle voorwaarden, wetgeving en formulieren zijn beschikbaar op www.ovam.be/cofinanciering.