Risicobeheer van bodemverontreiniging wordt eenvoudiger

24 sep

In deze toelichting staan we stil bij de administratieve vereenvoudiging van het risicobeheer. In de toekomst worden de doelstellingen van het risicobeheer namelijk gerealiseerd via een gefaseerde aanpak in een bodemsaneringsproject.

Waarom risicobeheer?

In sommige verontreinigingsgevallen is het moeilijk om na een beschrijvend bodemonderzoek eenduidig te stellen of er sprake is van een ernstige historische bodemverontreiniging. Grondwater is een mooi voorbeeld: om een duidelijk zicht te krijgen op de eventuele verspreiding van een verontreiniging in het grondwater, moet men soms meerdere jaren meetgegevens verzamelen. Maar een beschrijvend bodemonderzoek kan niet jarenlang worden uitgesteld.

Om in zo’n situatie rechtszekerheid te bieden, werkte men in het Bodemdecreet van 2006 het risicobeheer uit als specifiek instrument. Dat maakte het voor de saneringsplichtige mogelijk om, onder toezicht van de OVAM, de risico's verbonden aan een historische bodemverontreiniging te beheersen. In de praktijk gebeurde dat door een risicobeheerplan op te stellen, risicobeheermaatregelen uit te voeren en opvolgingsrapporten op te maken. Ook was een financiële zekerheid nodig die de uitvoering van de saneringsplicht na het risicobeheer kon waarborgen.

Midden 2012 werden de werking en de toepassing van het risicobeheer geëvalueerd. Daaruit bleek dat risicobeheer slechts in zeer beperkte mate wordt toegepast: de OVAM heeft nog maar negen risicobeheerplannen goedgekeurd. Die worden momenteel uitgevoerd. Uit een bevraging van de sector (OVB, Agoria, VEB en VOKA) bleek dat het risicobeheer in vergelijking met de saneringsprocedure een onzekere situatie creëert, zowel op financieel als op milieuhygiënisch gebied. Een financiële waarborg geven in het kader van risicobeheer ervaren de ondernemingen als een extra last. Vooral in het kader van een geplande overdracht gaat de voorkeur uit naar een gewone saneringsprocedure via het bodemsaneringsproject. Tot slot werd ook aangehaald dat het toepassingsgebied voor risicobeheer te eng was omschreven.

Het Bodemdecreet legde bij historische bodemverontreiniging de focus op risicogebaseerd saneren. De mogelijkheid van een gefaseerde aanpak in de saneringsprocedure en het risicogebaseerd saneren zorgden ervoor dat het risicobeheer nooit echt op gang is gekomen.

Specifieke regeling verdwijnt

De OVAM oordeelt daarom dat er niet langer nood is aan een specifieke regeling rond risicobeheer en schrapt die uit het Bodemdecreet. De doelstellingen van risicobeheer kunnen immers gerealiseerd worden met een gefaseerde aanpak in een bodemsaneringsproject. De integratie in de procedure van de bodemsanering is niet strijdig met de definities 'behandelen van bodemverontreiniging' en 'bodemsanering'.

In de toekomst zal in de standaardprocedure voor een bodemsaneringsproject uitdrukkelijk worden aangegeven onder welke voorwaarden 'risicobeheer' mogelijk is. Het gefaseerde bodemsaneringsproject betreft dan een voorafgaandelijke monitoringsperiode waarbij de risico's van de bodemverontreiniging worden beheerd. Nadien volgt een tweede gefaseerd bodemsaneringsproject, waarin een actieve sanering wordt uitgewerkt. Die leidt dan tot de realisatie van de decretale saneringsdoelstellingen.

Bron : OVAM